DT News - Greece - Ο διαβήτης τύπου 2 μπορεί να αυξήσει τα σάκχαρα στο σάλιο, μεταβάλλοντας τα στοματικά βιοφίλμ και προάγοντας την τερηδόνα

Dental Tribune International

Δευ. 2 Μαρτίου 2026

Ο ΣΑΚΑ, Ιαπωνία: Άτομα με διαβήτη τύπου 2 εμφανίζουν υψηλότερη συχνότητα εμφάνισης τερηδόνας, αλλά οι βιολογικοί μηχανισμοί που συνδέουν τις δύο καταστάσεις δεν είναι πλήρως κατανοητοί. Νέα έρευνα από Ιάπωνες επιστήμονες υποδηλώνει ότι η χρόνια υπεργλυκαιμία μπορεί να αυξήσει τη μεταφορά σακχάρων από την κυκλοφορία στο σάλιο, τροποποιώντας το υπερακρόβιο μικροβίωμα του στόματος με τρόπο που ευνοεί τα τερηδογόνα βακτήρια και την παραγωγή οξέων.

Στη μελέτη εξετάστηκε εάν η μετακίνηση σακχάρων από το πλάσμα στο σάλιο συμβάλλει στην παθογένεια της οδοντικής τερηδόνας μέσω αλλαγών στη σύνθεση και λειτουργία της στοματικής μικροβιακής κοινότητας. Με τη χρήση μεταβολωμικής ανάλυσης και αλληλουχίας μικροβίων, οι ερευνητές εντόπισαν αυξημένα επίπεδα γλυκόζης και φρουκτόζης στο σάλιο που συνδέονται με υπεργλυκαιμία και τα οποία σχετίζονται με μικροβιακή μετατόπιση συμβατή με υψηλότερο κίνδυνο τερηδόνας.

«Αναπτύξαμε μια νέα μέθοδο για μη στοχευμένη μεταβολωμική ανάλυση του σάλιου που προέρχεται από αδένες, διατηρώντας ανέπαφα τα μεταβολικά προφίλ πριν αυτά τροποποιηθούν από το στοματικό μικροβίωμα», δήλωσε η Δρ Masae Kuboniwa, αναπληρώτρια καθηγήτρια στο Τμήμα Προληπτικής Οδοντιατρικής του Πανεπιστημίου Osaka. «Με τον τρόπο αυτό κατέστη δυνατή η διερεύνηση των μεταβολικών διαφορών μεταξύ αίματος και σάλιου, καθώς και των μεταβολών τους μετά την αλληλεπίδραση με το στοματικό μικροβίωμα», πρόσθεσε.

Για να διακριθούν τα μεταβολικά σήματα που προέρχονται από τον ξενιστή από αυτά που τροποποιούνται από τα βακτήρια, οι ερευνητές συνέκριναν σάλιο αδένων — αντιπροσωπευτικό της μεταβολικής δραστηριότητας του ξενιστή με ελάχιστη βακτηριακή επιρροή — με ολικό σάλιο και δείγματα πλάσματος από συμμετέχοντες με και χωρίς διαβήτη τύπου 2. Η ανάλυση έδειξε ότι η υπεργλυκαιμία συνδέεται με αυξημένη μεταφορά γλυκόζης και φρουκτόζης από το πλάσμα στο σάλιο. Στη συνέχεια, η αλληλουχία μικροβίων αξιολόγησε πώς τα αυξημένα σάκχαρα στο σάλιο επηρεάζουν τη σύνθεση των υπερακρόβιων βιοφίλμ.

«Η αύξηση αυτών των μεταβολιτών στο σάλιο τροφοδότησε αλλαγές στο στοματικό μικροβίωμα, ενισχύοντας τα καριογενή βακτήρια όπως ο Streptococcus mutans (S. mutans) και μειώνοντας την αφθονία ειδών που συνδέονται με την υγεία, όπως ο Streptococcus sanguinis (S. sanguinis), μετατοπίζοντας τον μεταβολισμό του βιοφίλμ προς τη γλυκόλυση και την αποδόμηση υδατανθράκων», εξήγησε ο Δρ Akito Sakanaka, αναπληρωτής καθηγητής στο ίδιο τμήμα. «Αυτή η μετατόπιση αυξάνει την παραγωγή οξέων, διαβρώνοντας το σμάλτο των δοντιών και συνδέει τον διαβήτη με την τερηδόνα».

Σημαντικά, οι ερευνητές παρατήρησαν ότι η βελτίωση του γλυκαιμικού ελέγχου συσχετίστηκε με μείωση της μεταφοράς σακχάρων από πλάσμα σε σάλιο — ιδιαίτερα φρουκτόζης — και με μερική αναστροφή της μικροβιακής ανισορροπίας που σχετίζεται με την καριογονικότητα. Σε βιοφίλμ συνεκτροφής S. mutans και S. sanguinis, η αναλογία του S. mutans αυξήθηκε σε θρεπτικό μέσο πλούσιο σε φρουκτόζη, υποδηλώνοντας ότι η συνδυασμένη έκθεση σε γλυκόζη και φρουκτόζη ευνοεί το S. mutans υπό ανταγωνιστικές συνθήκες.

Συνολικά, τα ευρήματα υποστηρίζουν έναν μηχανισμό στον οποίο η υπεργλυκαιμία αυξάνει τη διαθεσιμότητα σακχάρων στο σάλιο μέσω μετακίνησης από το αίμα, προάγοντας πιθανώς αλλαγές στα υπερακρόβια βιοφίλμ που σχετίζονται με την ανάπτυξη τερηδόνας και τη συσσώρευση πλάκας. Οι συγγραφείς υποστηρίζουν ότι η βελτιστοποίηση του γλυκαιμικού ελέγχου μπορεί να συμβάλει στη μείωση του κινδύνου τερηδόνας σε άτομα με διαβήτη τύπου 2, παράλληλα με τη γνωστή σημασία του για την περιοδοντική υγεία.

Η μελέτη με τίτλο «Diabetes alters the supragingival microbiome through plasma-to-saliva migration of glucose and fructose» δημοσιεύθηκε ηλεκτρονικά στις 4 Δεκεμβρίου 2025 στο Microbiome.