DT News - Greece - Οι ερευνητές αποκάλυψαν τη συνεργατική δράση γονιδίων που εμπλέκονται στον σχηματισμό της ρίζας των δοντιών

Dental Tribune International

Τετ. 23 Σεπτεμβρίου 2026

ΤΣΕΝΓΚΝΤΟΥ, Κίνα: Η ανάπτυξη της ρίζας των δοντιών εξαρτάται από ακριβώς ρυθμιζόμενα μονοπάτια κυτταρικής επικοινωνίας. Ερευνητές από την Κίνα ανέδειξαν τον τρόπο με τον οποίο δύο γονίδια, τα Gli2 και Gli3, δρουν συνεργατικά κατά τη διάρκεια της ριζικής ανάπτυξης, συμβάλλοντας στην κατανόηση των μηχανισμών που ρυθμίζουν τον πολλαπλασιασμό και τη διαφοροποίηση των κυττάρων που σχηματίζουν τη ρίζα.

Χρησιμοποιώντας πειραματικά μοντέλα σε ποντίκια και βιοπληροφορικές αναλύσεις, διαπιστώθηκε ότι τα δύο γονίδια επιτελούν επικαλυπτόμενες λειτουργίες και ότι η διαταραχή τους μπορεί να οδηγήσει σε σημαντικές ανωμαλίες της ρίζας. Τα ευρήματα αυτά ενδέχεται να συμβάλουν στην ανάπτυξη μελλοντικών αναγεννητικών θεραπευτικών προσεγγίσεων για κατεστραμμένες ρίζες δοντιών.

Κατά την κρανιοπροσωπική ανάπτυξη, τα κύτταρα της νευρικής ακρολοφίας του κρανίου διαφοροποιούνται σε οδοντικό μεσεγχυματικό ιστό, ενώ συγκεκριμένα αναπτυξιακά μονοπάτια καθοδηγούν τον πολλαπλασιασμό και τη διαφοροποίησή τους κατά τον σχηματισμό της ρίζας. Τα γονίδια Gli2 και Gli3 συμμετέχουν σε ένα από αυτά τα μονοπάτια, ωστόσο η ακριβής μεταξύ τους αλληλεπίδραση δεν είχε μέχρι πρότινος αποσαφηνιστεί.

Σύμφωνα με τον Δρ Xianglong Han, η ερευνητική ομάδα διερεύνησε τον μεμονωμένο και συνδυαστικό ρόλο των δύο γονιδίων, απενεργοποιώντας επιλεκτικά το καθένα ή και τα δύο σε πρόδρομα κύτταρα της ρίζας. Η απενεργοποίηση του Gli2 μεμονωμένα είχε περιορισμένη επίδραση, ενώ η απενεργοποίηση του Gli3 οδήγησε σε βράχυνση των ριζών, μειωμένο σχηματισμό φατνιακού οστού και καθυστέρηση στην ανατολή των δοντιών.

Όταν απενεργοποιήθηκαν και τα δύο γονίδια, παρατηρήθηκαν σοβαρές διαταραχές της ριζικής μορφογένεσης, με το μήκος της ρίζας να μειώνεται σχεδόν στο ήμισυ σε σύγκριση με τις ομάδες ελέγχου. Τα αποτελέσματα υποδηλώνουν ότι τα Gli2 και Gli3 λειτουργούν συνεργατικά στη ρύθμιση της ανάπτυξης της ρίζας. Ελλείψει αυτών, τα πρόδρομα κύτταρα του οδοντικού μεσεγχύματος εμφάνισαν μειωμένη ικανότητα πολλαπλασιασμού και αδυναμία σωστής διαφοροποίησης σε οδοντινοβλάστες, κύτταρα του περιοδοντικού συνδέσμου και οστεοβλάστες.

Επιπλέον, διαπιστώθηκε ότι η ταυτόχρονη διαταραχή των δύο γονιδίων επηρεάζει το σηματοδοτικό μονοπάτι του μετατρεπτικού αυξητικού παράγοντα β (TGF-β), το οποίο διαδραματίζει κρίσιμο ρόλο στη διαφοροποίηση των κυττάρων και στον σχηματισμό ιστών. Η πειραματική ενεργοποίηση του μονοπατιού αυτού σε ζωικά μοντέλα οδήγησε σε μερική αποκατάσταση του μήκους της ρίζας, του σχηματισμού φατνιακού οστού και της κυτταρικής διαφοροποίησης.

Τα ευρήματα αυτά υπογραμμίζουν τη σημασία της αλληλεπίδρασης μεταξύ σηματοδοτικών μονοπατιών στην ανάπτυξη των δοντιών και ανοίγουν προοπτικές για την ανάπτυξη στοχευμένων θεραπευτικών στρατηγικών στον τομέα της αναγεννητικής οδοντιατρικής και της κρανιοπροσωπικής ιατρικής.

Η μελέτη με τίτλο «Gli2 and Gli3 synergistically mediate HH-TGF-β crosstalk in mesenchymal progenitor cells to orchestrate tooth root morphogenesis» δημοσιεύθηκε διαδικτυακά στις 12 Μαρτίου 2026 στο επιστημονικό περιοδικό International Journal of Oral Science.